กลยุทธ์การสอนที่มุ่งเน้นการสนับสนุนการเรียนรู้ในหลักสูตรบัญชีบัณฑิต (Teaching strategies that focus on promoting learning in the undergraduate accounting program.)

รางวัลดีเด่น ปีการศึกษา 2568

ยุทธศาสตร์ที่ 1 : KR 1.2.1

กลยุทธ์การสอนที่มุ่งเน้นการสนับสนุนการเรียนรู้ในหลักสูตรบัญชีบัณฑิต (Teaching strategies that focus on promoting learning in the undergraduate accounting program.)

ผู้จัดทำโครงการ

รศ.เยาวรักษ์ สุขวิบูลย์ และ ผศ.วัฒนี รัมมะพ้อ

คณะบัญชี

1. บริบทและความสำคัญ

การจัดการเรียนการสอนแบบเดิม สภาพปัญหา “เรียนแยกส่วน จบไปทำไม่ได้จริง” พบปัญหาดังนี้
1. Gap ระหว่างทฤษฎีกับการปฏิบัติ (The Theory-Practice Gap) การเรียนบัญชีมักเน้นการบันทึกเดบิต/เครดิตในกระดาษ หรือโจทย์ที่สมมติตัวเลขมาให้แล้ว ทำให้เมื่อนักศึกษาสำเร็จการศึกษาไปพบกระบวนการทำงานจริงในบริษัทที่ใช้ Software หรือ ERP นักศึกษาไม่สามารถทำงานได้ เพราะไม่คุ้นเคยกับ เอกสารที่ใช้ และ Flow เอกสารในระบบดิจิทัล ทำให้สถานประกอบการต้องเสียเวลาสอนงานใหม่ และแสดงความเห็นว่านักศึกษาจบใหม่ทำงานไม่ได้ทันที
2. 2. การมองไม่เห็นภาพรวมธุรกิจ (Not knowing the business process) นักบัญชีเรียนแค่การ “ลงบัญชีตามเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้น ซึ่งเรียกว่ารายการค้า” แต่ไม่เข้าใจว่าเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริงคืออะไร และเอกสารที่ใช้ประกอบเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจของบริษัทในการทำงานจริงเป็นอย่างไร เช่น ใบสั่งผลิต ใบกำกับสินค้า ใบสั่งซื้อ และรายงานการรับสินค้า เป็นต้น ดังนั้น เมื่อไม่เข้าใจหรือมองภาพกระบวนการทางธุรกิจไม่ได้ ก็ไม่สามารถสังเกตความผิดปกติของเอกสาร และตัวเลขจำนวนเงินได้ เช่น กรณีต้นทุนผลิตสูงเกินกว่างบประมาณการผลิต นักศึกษาไม่สามารถสังเกตหรือวิเคราะห์หาสาเหตุได้ เพราะไม่เข้าใจกระบวนการทางธุรกิจ (Business Process)
3. 3. ข้อจำกัดการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาสอน (Limitations of incorporating modern technology into teaching) การสอนมีข้อจำกัดอยู่แค่ Excel หรือโปรแกรมบัญชีสำเร็จรูปทางการบัญชี ที่คณะสามารถจัดหามาสอนได้ แต่ปัจจุบันธุรกิจแม้แต่ SME เริ่มใช้ Cloud ERP เช่น Odoo, Peak Account, Flow Account เป็นต้น และรวมทั้งการนำปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) มาใช้ในการเสริมประสิทธิภาพในการจัดทำงบการเงินและภาษีอากร ซึ่งทางคณะบัญชีจำเป็นต้องเชิญผู้พัฒนาเทคโนโลยีเหล่านี้มาช่วยสอน แต่ไม่ได้เต็มที่ ส่งผลให้นักศึกษาขาดประสบการณ์การใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เหล่านี้ เป็นจุดอ่อนในการแข่งขันในตลาดงาน
4. ความท้าทายของ AI ที่กำลังเปลี่ยนกระบวนการทำงานด้านการบัญชี เป็นภัยคุกคามนักบัญชีในอนาคต ทำให้งานบันทึกบัญชีแบบพื้นฐาน (Bookkeeping) ถูกแทนที่ด้วยระบบ Automation และ AI การบัญชีดิจิทัลเมื่อผนวกรวมกับ AI จะเป็นจุดเปลี่ยนแปลงสำคัญของวิชาชีพบัญชีในการก้าวข้ามงานบริการทางบัญชี ของสำนักงานบัญชีจากแบบดั้งเดิมสู่การบริการด้วยเทคโนโลยีชีดิจิทัลและAI การเปลี่ยนแปลงนี้ได้เกิดขึ้นแล้วกับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม
ความคาดหวังของผู้ประกอบการที่มีต่อนักบัญชีในปัจจุบัน เปลี่ยนไปสู่การเป็นผู้รู้ตัวเลขทางการเงิน และสามารถใช้ตัวเลขเหล่านี้ในการคาดการณ์ปัญหาและผลกระทบของปัญหาต่อการดำเนินงานธุรกิจ ซึ่งนักบัญชีจะต้องสามารถวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก สื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นผู้ร่วมวางกลยุทธ์ทางธุรกิจ ดังนั้นหากการสอนยังคงเน้นแค่หลักการและวิธีการตามแนวทางการสอนแบบเดิมเพียงอย่างเดียว นักศึกษาอาจจะหางานทำได้ยาก จึงเป็นความท้าทายที่จะทำอย่างไรให้นักศึกษาได้อยู่กับโลกการทำงานด้านการบัญชีที่เป็นจริงและกำลังก้าวข้ามไปสู่ยุคดิจิทัลผนวก AI และเข้าใจในความคาดหวัง ซึ่งจะต้องมีทักษะการประยุกต์ความรู้ เพื่อใช้ในการวิเคราะห์สถานการณ์จากข้อมูลทางการเงินและไม่ใช่ทางการเงิน ตั้งข้อสังเกตด้วยวิจารณญานที่แม่นยำ พยากรณ์หรือคาดการณ์ประสบปัญหาที่อาจเกิดขึ้น และเสนอแนวทางป้องกันได้
กลยุทธ์การสอนที่มุ่งเน้นการส่งเสริมการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน ทางหลักสูตรบัญชีบัณฑิตออกแบบกระบวนวิชาโดยสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ให้ใกล้ชิดสถานการณ์ความจริงให้มากที่สุด ได้แก่ การทำธุรกิจจำลอง (“Business Simulation with Odoo & AI Integration”) การถอดบทเรียนจากประสบการณ์ของผู้ประกอบการธุรกิจ และผู้ประกอบทางวิชาชีพ ด้วยการสะท้อนปัญหาในทางปฏิบัติและกลยุทธ์การแก้ไขปัญหา การเรียนรู้แบบ Pre-experience โดยอาศัยความร่วมมือเครือข่ายวิชาชีพบัญชี ซึ่งไม่ใช่เพียงการเรียนรู้การปฏิบัติงานให้ได้ตามมาตรฐานวิชาชีพเท่านั้น แต่เป็นการเรียนรู้แบบรอบด้านเพื่อการอยู่รอดในสังคมวิชาชีพบัญชียุคปัจจุบัน ทางหลักสูตรฯ ได้ใช้กลยุทธ์ดังกล่าวนี้ ในวิชา ACC 332 ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี และACC 484 การบัญชีธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม โดยทดลองใช้กลยุทธ์ดังกล่าวในการดำเนินการสอน ตั้งแต่ปีการศึกษา 2565 และปรับปรุงพัฒนากระบวนวิชาจนลงตัวในปีการศึกษา 2567 และ ดำเนินการต่อในปีการศึกษา 2568

แนวปฏิบัตินี้จัดทำขึ้นเพื่อเป้าหมายอะไร

กลยุทธ์การสอนที่มุ่งเน้นการส่งเสริมการเรียนรู้ มีขึ้นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ และการออกแบบกระบวนวิชาที่ทำให้เกิดการเรียนรู้แบบใหม่ ที่จัดอยู่ในการสอนแบบ Active Learning

ความรู้ที่สำคัญที่นำมาใช้

ประเภทของความรู้และที่มาของความรู้

ความรู้แบบชัดแจ้ง (Explicit Knowledge)
ความรู้จากคลังความรู้ของเว็บไซต์ระบบการจัดการความรู้ (http://lc.rsu.ac.th/km/Knowledgebase และ https://rkms.rsu.ac.th/)

ระบุแนวปฏิบัติที่ดีที่นำมาใช้ การสร้างเสริมทักษะการเรียนรู้วิชาชีพบัญชียุคดิจิทัลของนักศึกษา หลักสูตรบัญชีบัณฑิตด้วยการจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning

ความรู้ที่ฝังลึกอยู่ในตัวคน (Tacit Knowledge)
เจ้าของความรู้/สังกัด

หัวหน้าหลักสูตร คณบดี และผู้รับผิดชอบรายวิชา ได้ประชุมร่วมกับชมรมสำนักงานบัญชีจังหวัดปทุมธานี บริษัท เบสิค โซลูชั่น จํากัด โดยมีวัตถุประสงค์จะนำความรู้ทางวิชาชีพบัญชีจากประสบการณ์ที่สั่งสมของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีจากองค์กรทั้ง 2 แห่ง ผนวกกับความรู้มาตรฐานการรายงานทางการเงินและประสบการณ์การสอนของอาจารย์ เมื่อได้นำความรู้ทั้งสองส่วนบูรณาการเข้าด้วยกัน โดยใช้ในการพัฒนากรณีศึกษาหรือโจทย์ทางธุรกิจเพื่อเป็นสื่อการเรียนรู้ในกิจกรรมที่บูรณาการเข้าไปในกลยุทธ์การสอนของรายวิชาทั้งสองข้างต้นอย่างเหมาะสม โดยกิจกรรมที่ใช้เป็นกิจกรรมแบบเคลื่อนไหว (Movement Activity) เพื่อความไม่น่าเบื่อ และช่วยสร้างบรรยากาศการเรียนรู้จากการปฏิบัติงานภายใต้สถานการณ์จริงและสถานการณ์จำลองตามที่กำหนด ซึ่งทางหลักสูตรถือเป็นนวัตกรรมการขับเคลื่อนการพัฒนาทักษะการเรียนรู้วิชาชีพบัญชียุคปัจจุบันให้กับนักศึกษา ตามหลักการจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning ซึ่งความรู้ในส่วนนี้ไม่สามารถพบได้ในตำราในการจัดการเรียนการสอนในรายวิชา ACC 332 ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี และ ACC 484 การบัญชีสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม

รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับความรู้ที่นำมาใช้

การจัดกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active learning) ในรายวิชา ACC332 และ ACC484 ด้วยกลยุทธ์การสอนที่มุ่งเน้นการส่งเสริมการเรียนรู้การใช้ความรู้วิชาชีพบัญชี ในยุดดิจิทัลเทคโนโลยี และร่วมกับความรู้ศาสตร์อื่นที่เกี่ยวข้อง ทำให้นักศึกษาบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ และสามารถสะท้อนคิดแนวทางการประยุกต์ความรู้ในสถานการณ์เสมือนจริงก่อนที่จะไปปฏิบัติงานจริงในวิชาสหกิจศึกษา หรือฝึกประสบการณ์วิชาชีพบัญชี การพัฒนากระบวนการเรียนรู้มีความรู้ที่สำคัญที่นำมาใช้ ดังนี้

เทคนิคการสร้างแรงจูงใจให้กับผู้เรียนในการใช้กระบวนการเรียนรู้จากประสบการณ์ของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีโดยตรงผ่านกิจกรรมที่บูรณาการเข้าไปในการสอนรายวิชาต่างๆ ด้วยการชี้แจงถึงประโยชน์ที่ได้รับนอกเหนือจากประสบการณ์วิชาชีพ เช่น นักศึกษาจะได้รับรางวัลหากมีผลงานโดดเด่น การให้คะแนนที่ท้าทายและรวมคำนวณเป็นคะแนนการวัดและประเมินผลรายวิชา การได้รับวุฒิบัตรจากการเข้าร่วมเพื่อเป็น Profile ในการสมัครงานในโครงการสหกิจศึกษา การให้ข้อมูลป้อนกลับเพื่อให้นักศึกษาใช้ในการพัฒนาศักยภาพตนเองต่อไป รวมทั้งการทำ PLC หลังกิจกรรม
การออกแบบการสอนแบบบูรณาการกิจกรรมที่มุ่งสู่ผลลัพธ์การเรียนรู้ เช่น รายวิชา ACC 332 ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี มีผลลัพธ์การเรียนรู้รายวิชา ประกอบด้วยนักศึกษาสามารถอธิบายสิ่งสำคัญที่ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชีควรรู้ ได้แก่ การจัดตั้งสำนักงานบัญชี ประเภทของบริการที่ตลาดต้องการจากสำนักงานบัญชี การวางแผนธุรกิจ การสร้างคุณค่าให้กับการบริการ การบริหารทรัพยากรบุคคล การควบคุมต้นทุนดำเนินงาน กฎหมายที่เกี่ยวข้อง และการเจรจาต่อรอง ดังนั้นการออกแบบกิจกรรมต้องสร้างสภาพแวดล้อมและสถานการณ์เสมือนจริงให้กับนักศึกษาสวมบทบาทเป็นผู้ประกอบการสำนักงานบัญชีที่ให้บริการและผู้รับบริการ (Roles play) ขบคิดปัญหาการดำเนินงานและการแก้ไขปัญหา ผนวกกับการจัดการเรียนรู้ที่ให้นักศึกษาได้สัมผัสกับบรรยากาศการประกอบการสำนักงาน และรับฟังการถ่ายทอดประสบการณ์จากผู้บริหารสำนักงานบัญชี เป็นการเรียนรู้จากประสบการณ์ของผู้ประสบความสำเร็จที่ได้รับการยอมรับเป็นสำนักงานบัญชีคุณภาพต้นแบบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (Pre-Experience study) เพื่อให้นักศึกษาได้สัมผัสความยากลำบาก ความท้าทาย โอกาส รวมทั้งสร้างแรงบันดาลใจให้เชื่อมั่นว่านักศึกษาสามารถเป็นผู้ประกอบการสำนักงานบัญชีได้

การจัดการเรียนรู้ ในวิชา ACC 484 การบัญชีสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม มีการออบแบบการเรียนรู้ด้วยตนเอง โดยผู้รับผิดชอบรายวิชาออกแบบแหล่งเรียนรู้ให้ตรงกับเป้าหมายผลลัพธ์การเรียนรู้ (CLO) และการส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ โดยให้ทำธุรกิจจำลอง ผลิตสินค้า ซื้อสินค้ามาขาย และดำเนินการจำหน่ายภายในมหาวิทยาลัย การทำสรุปรายรับรายจ่าย สรุปผลดำเนินงาน โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป เมื่อเสร็จสิ้นกระบวนการธุรกิจจำลอง ได้ให้นักศึกษาสะท้อนคิดถึงสิ่งที่ได้เรียนรู้เกี่ยวกับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และการบัญชีจะเข้าไปช่วยให้ธุรกิจสามารถดำเนินงานอย่างต่อเนื่องได้อย่างไร

รูปแบบกิจกรรมที่ใช้ จะต้องมีบรรยากาศสนุกคล้ายสอดแทรกเกมส์แข่งขัน เพื่อสร้างแรงกดดันให้กับผู้เล่นเล็กน้อย โดยใช้เกณฑ์เวลา การมีส่วนร่วมในการทำงาน และคุณภาพผลงาน โดยจัดให้มีการประเมินความรู้ที่ได้ด้วยตนเอง และแบ่งปันระหว่างกลุ่มนักศึกษาซึ่งถูกแบ่งเป็นกลุ่มย่อย
อาจารย์ผู้รับผิดชอบรายวิชาจะต้องวางแผนการดำเนินกิจกรรมร่วมกับผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี โดยเริ่มตั้งแต่การทำแผนการจัดการเรียนรู้ กลยุทธ์การสอนและการประเมินผลการเรียนรู้ และการเตรียมอุปกรณ์สถานที่ กำหนดการ เพื่อให้การดำเนินการเรียนการสอนเป็นไปตามแผน และสามารถแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าที่อาจเกิดขึ้นในระหว่างการดำเนินการ

2. การวางแผน

ตัวชี้วัดความสำเร็จในการดำเนินงาน

ตัวชี้วัดหลัก (ระบุได้เพียง 1 ตัวชี้วัด ซึ่งมีเกณฑ์ที่สามารถเทียบเคียงหรือแปลผลได้)

ยุทธศาสตร์ที่ 1 โปรดระบุ KR 1.2.1 มีการปรับเปลี่ยนกระบวนการเรียนการสอนให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง ในปัจจุบัน และสอดคล้องกับวัตถุประสงค์การสอนมุ่งสู่ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่รู้คาดหวัง

รายละเอียดตัวชี้วัด

มีการปรับเปลี่ยนกระบวนการเรียนการสอนให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง ในปัจจุบัน และสอดคล้องกับวัตถุประสงค์การสอนมุ่งสู่ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่รู้คาดหวัง

ตัวชี้วัดรอง

ผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักศึกษา ตามที่กำหนดในแผนการจัดการเรียนรู้ (RQF3)

ขั้นตอนการดำเนินงาน

หลักสูตรได้วางแผนการปรับปรุงกระบวนการเรียนรู้ และการพัฒนาทักษะการเรียนรู้วิชาชีพบัญชียุคดิจิทัลไว้ในแผนปฎิบัติการมาตั้งแต่ปีการศึกษา 2565 โดยมุ่งให้การดำเนินงานหลักสูตรบรรลุเป้าหมายผลลัพธ์ (KRs) ตามวัตถุประสงค์ของแผนยุทธศาสตร์ ตามที่กล่าวไว้แล้วข้างต้น นอกจากนี้หลักสูตรมีความคาดหวังที่จะให้นักศึกษามีความพร้อมในการทำงานมากที่สุดก่อนจะเข้าสู่การเรียนรู้แบบสหกิจศึกษา และสร้างความเชื่อมั่นให้กับองค์กรภายนอกที่ให้การฝึกหัดงานและร่วมมือกับคณะในสหกิจศึกษา ซึ่งจะทำให้ผลการปฏิบัติงานของนักศึกษาออกมามีคุณภาพในระดับที่องค์กรดังกล่าวยอมรับได้ และมีความตั้งใจที่จะรับนักศึกษาเข้าทำงานหลังเสร็จสิ้น สหกิจศึกษา การดำเนินงานมีขั้นตอนพอสรุปได้ดังนี้

ในปีการศึกษา 2567 ได้มีการพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการกับองค์กรวิชาชีพบัญชีเพิ่มเติม ได้ทำความร่วมมือกับบริษัท เบสิคโซลูชั่น จำกัด จากเดิมที่คณะมีความร่วมมือกับองค์กรวิชาชีพบัญชีหลายแห่ง โดยทำความเข้าใจในข้อตกลงเกี่ยวกับการพัฒนานักศึกษา ให้ได้ตามมาตรฐานการศึกษาวิชาชีพบัญชี
คณะกรรมการหลักสูตร และคณบดี ได้ประชุมกำหนดรายวิชาที่เหมาะสมที่จะใช้กลยุทธ์การสอนที่มุ่งเน้นการส่งเสริมการเรียนรู้ให้กับนักศึกษา ที่มีการบูรณาการกิจกรรมการเรียนรู้วิชาชีพบัญชียุคดิจิทัลเข้าไปในรายวิชา โดยอาศัยความร่วมมือทางวิชาการที่มีกับองค์กรวิชาชีพบัญชี และได้ข้อสรุป 2 วิชา ประกอบด้วย วิชา ACC 332 ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี และ ACC 484 การบัญชีสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ซึ่งก่อนหน้านี้ทางหลักสูตรได้พยายามขับเคลื่อนนโยบายการจัดการเรียนการสอนแบบ Active learning โดยลดการบรรยายและเพิ่มการเรียนรู้ ใช้การถ่ายทอดประสบการณ์การทำงานของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี (Professional) มาตั้งแต่ปีการศึกษา 2565 นอกจากนี้ใช้กิจกรรมกลุ่มย่อยในการสอนวิชา ACC 332 ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี เพื่อสร้างประสบการณ์การเป็นผู้ประกอบการ เช่น การวางแผนธุรกิจสำนักงานบัญชีเชิงกลยุทธ์โดยให้ผู้ประกอบการตัวจริง เป็นผู้วิพากษ์และประเมินผล เป็นต้น และวิชา ACC 484 การบัญชีสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม โดยนำโปรแกรมสำเร็จรูป ERP ระบบคลาวด์มาใช้ในการจัดทำรายงานทางการเงิน การวางแผนการจัดการเรียนรู้ได้รับการพัฒนามาอย่างต่อเนื่องจนในปีการศึกษา 2568 ได้เพิ่มกิจกรรมธุรกิจจำลอง ในวิชา ACC 484 และใช้การเรียนรู้แบบ Pre -experience ในวิชา ACC 332 โดยกระจายนักศึกษาเป็นกลุ่มย่อย 2 กลุ่ม เข้าเยี่ยมชมสำนักงานบัญชีคุณภาพต้นแบบ พบปะกับผู้บริหารระดับสูงของสำนักงานบัญชี ศึกษาการดำเนินงานสำนักงานบัญชี จากการฟังการถ่ายทอดประสบการณ์ที่สะท้อนห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ และปัจจัยความสำเร็จในการประกอบธุรกิจสำนักงานบัญชี เพิ่มเติม จากนั้นผู้สอนสร้างสถานการณ์จำลองในห้องเรียน และใช้วิธีสอนแบบ Roles Play เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้ปัญหาและการแก้ไขปัญหาในฐานะผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี
การออกแบบกระบวนการเรียนรู้จะดำเนินการร่วมกันระหว่างคณบดี หัวหน้าหลักสูตร อาจารย์ผู้สอน และผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี จากองค์กรวิชาชีพบัญชีที่ได้ทำความร่วมมือทางวิชาการกับคณะบัญชี โดยจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ (RQF 3) ของรายวิชา ACC 332 และ ACC 484 ประกอบด้วยเนื้อหาสาระรายวิชา กิจกรรมการเรียนรู้ การออกแบบการสอน และการวัดและประเมินผลลัพธ์การเรียนรู้ รวมทั้งบทบาทและความรับผิดชอบของทีมสอน ซึ่งอาจารย์ผู้รับผิดชอบรายวิชา ผู้สอน และผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี โดยทำทีมสอนจะประชุมกันเป็นระยะๆ ตลอดระยะเวลาสอน เพื่อปรับแผนการสอนในครั้งต่อไปให้ดีขึ้นและลดปัญหาที่เกิดขึ้นในกระบวนการเรียนการสอน
ผู้รับผิดชอบรายวิชาจะเป็นผู้ประสานงานกับทีมสอน และอำนวยความสะดวกในการจัดกิจกรรม รวมถึงได้รับมอบหมายให้มีส่วนร่วมในดำเนินงานกิจกรรมการเรียนรู้ และใช้งบประมาณโครงการพัฒนาในแผนปฏิบัติการ ประจำปี 2568

ทรัพยากรที่ใช้ (งบประมาณ อุปกรณ์ เครื่องมือ)

ความร่วมมือองค์กรวิชาชีพบัญชีกับคณะบัญชี ซึ่งทำให้สามารถดำเนินการสอนภายใต้งบประมาณค่าสอนที่เป็นไปตามระเบียบ อุปกรณ์ทางเทคโนโลยีที่นำมาสาธิตให้นักศึกษาได้ดูและลองใช้จริง ได้รับความอนุเคราะห์จากเครือข่ายความร่วมมือทั้งสิ้น

3. การลงมือปฏิบัติ

สรุปสิ่งที่ได้ลงมือปฏิบัติจริงในแต่ละขั้นตอน

วิชา ACC 332 ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี (ภาค 2/2568) 3 (3-0-6) หน่วยกิต จำนวนนักศึกษา55 คน สอนโดยประธานและคณะกรรมการชมรมสำนักงานบัญชีจังหวัดปทุมธานี ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นสำนักงานบัญชีคุณภาพจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และผศ.ดร.นิ่มนวล วิเศษสรรพ์ เป็นผู้รับผิดชอบรายวิชา สอนโดยใช้กิจกรรมการบ่มเพาะการเป็นผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี 45 ชั่วโมง บวก 3 ชั่วโมง รวม 8 วัน เริ่มตั้งแต่ทำความรู้จักกับสำนักงานบัญชี การจัดตั้งสำนักงาน การบริการทางวิชาชีพ การวางแผนธุรกิจ การควบคุมต้นทุนดำเนินการ การเจรจาต่อรอง การบริหารบุคลากร และคุณค่าของการบริการทางวิชาชีพบัญชี มีการวัดผลการเรียนรู้ของแต่ละหัวข้อสอนที่กำหนดในแผนการจัดการเรียนรู้ทุกครั้ง รวม 100 คะแนนด้วยวิธีการหลากหลาย เช่น การทดสอบความรู้ การทำงานกลุ่มย่อยและการนำเสนอข้อสรุปของกลุ่ม การมีส่วนร่วมในกิจกรรมระหว่างเรียน เป็นต้น และคุณภาพผลงาน คือ แผนธุรกิจสำนักงานบัญชี ซึ่งทางหลักสูตรจัดให้มีการนำเสนอทุกกลุ่ม ใน 1 วัน โดยคณะกรรมการชมรมสำนักงานบัญชีจังหวัดปทุมธานีเป็นกรรมการตัดสิน มอบรางวัลให้กับกลุ่มที่มีผลงานดีที่สุด ดังนั้นการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ จะต้องสร้างสภาพแวดล้อมและสถานการณ์เสมือนจริงให้กับนักศึกษา โดยให้นักศึกษาสวมบทบาทชองผู้ให้บริการและผู้รับบริการ ได้ขบคิดแนวทางการเจรจาต่อรองในการรับงานและให้บริการแก่ลูกค้า การนำเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาธุรกิจโดยอาศัยการวิเคราะห์ตัวเลขทางการเงินหรือจากการอ่านและตีความงบการเงิน เช่น ปัญหาสภาพคล่อง ปัญหาการจัดการสินค้าคงเหลือ การควบคุมต้นทุนดำเนินการ และการภาษีอากร เป็นต้น นอกจากนี้เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้ห่วงโซ่อุปทานในการดำเนินงานสำนักงานบัญชี ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ทางชมรมฯ ได้นำพานักศึกษาเข้าเยี่ยมชมสำนักงานบัญชีคุณภาพ และรับฟังการถ่ายทอดความรู้การจัดตั้ง การบริหารจัดการสำนักงาน และความท้าทายของการพัฒนาสำนักงานให้เป็นที่ยอมรับในคุณภาพในช่วงระยะเวลาธุรกิจตั้งแต่เริ่มต้น จนถึงปัจจุบัน จากประสบการณ์ของเจ้าของและผู้บริหารสำนักงาน และสุดท้ายให้นักศึกษาสะท้อนคิดถึงปัจจัยความสำเร็จ ปัจจัยอุปสรรค และการพัฒนาตนเองที่จะเปิดและบริหารสำนักงานบัญชี นักศึกษาได้เรียนรู้จากประสบการณ์ของผู้ประสบความสำเร็จ ที่มาสร้างแรงบันดาลใจ
วิชา ACC 484 การบัญชีสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (ภาค 2/2568) 3 (3-0-6) หน่วยกิต

จำนวนนักศึกษา 40 คน สอนโดย รศ.เยาวรักษ์ สุขวิบูลย์ ผศ.วัฒนี รัมมะพ้อ และวิทยากรจากบริษัท เบสิคโซลูชั่น จำกัด และรศ.เยาวรักษ์ สุขวิบูลย์ เป็นผู้รับผิดชอบรายวิชา สอนโดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้ในการทำธุรกิจ 45 ชั่วโมง เริ่มตั้งแต่ การเรียนรู้กระบวนการแปรรูปและการผลิต การวิเคราะห์ต้นทุนผลิตภัณฑ์และการใช้ AI การวางแผนการผลิตและการจำหน่ายและการใช้ AI มาตรฐานการรายงานทางการเงิน NPAEs การเรียนรู้ด้วยตนเองผ่านการทำธุรกิจขนาดเล็ก การใช้โปรแกรม Odoo ERP ในการบันทึกรายการค้า ภาษี และการจัดทำรายงานทางการเงิน การจัดทำบัญชีสำหรับธุรกิจ การบัญชีสินทรัพย์ การบัญชีหนี้สินและทุน การบัญชีรายได้ ค่าใช้จ่าย ปรับปรุง และปิดบัญชี การอบรม E-Learning ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า มีการวัดผลการเรียนรู้ของแต่ละหัวข้อสอนที่กำหนดในแผนการจัดการเรียนรู้ทุกครั้ง รวม 100 คะแนนด้วยวิธีการหลากหลาย เช่น การทดสอบความรู้ในส่วนของมาตรฐานการรายงานทางการเงิน NPAEs การทดสอบความรู้และเกียรติบัตรจากการอบรม E-learning ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า การทดสอบความรู้และเกียรติบัตรจากการอบรมการใช้โปรแกรม Odoo ในการคิดต้นทุนของผลิตภัณฑ์ของบริษัท เบสิคโซลูชั่น จำกัด การทำงานกลุ่มย่อยและการนำเสนอข้อสรุปของกลุ่ม การมีส่วนร่วมในกิจกรรมระหว่างเรียน เป็นต้น และคุณภาพผลงานคือ การทำธุรกิจจำลอง ซึ่งผู้สอนจัดให้มีการนำเสนอทุกกลุ่ม โดยผู้สอนและนักศึกษาทุกคนมีส่วนร่วมในการตัดสิน มอบรางวัลให้กับกลุ่มที่มีผลงานดีที่สุด ดังนั้นการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ จะต้องสร้างสภาพแวดล้อมและสถานการณ์เสมือนจริงให้กับนักศึกษาสวมบทบาทเป็นเจ้าของธุรกิจ ได้คิดวิเคราะห์การจัดทำธุรกิจจำลองและการนำเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาทางบัญชีของธุรกิจ เพื่อจัดเป็นกระบวนเรียนรู้การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์แก่นักศึกษา ซึ่งนักศึกษาจะได้เรียนรู้ด้วยตนเอง จากการออกแบบแหล่งเรียนรู้ให้กับนักศึกษาเพื่อให้ตรงกับเป้าหมายผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน เช่น การอบรม E-learning ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

ปัญหาและอุปสรรคที่พบระหว่างทาง รวมถึงแนวทางในการแก้ไข

ในปี 2567 สำหรับรายวิชา ACC 332 ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี พบปัญหาจำนวนนักศึกษาที่มีความสนใจเรียนเพิ่มมากขึ้น ซึ่งทำให้ประสิทธิภาพกระบวนวิชาที่ได้ออกแบบไว้ลดลง และการเปิดสอนในภาค 2 มีผลกระทบต่อเครือข่ายความร่วมมือซึ่งเป็นช่วงหน้างานการให้บริการทางวิชาชีพบัญชี ทั้งในด้านการทำบัญชี และการสอบบัญชี ดังนั้นในปี 2568 ทางหลักสูตรได้ประชุมร่วมกับเครือข่าย ในการปรับช่วงเวลาสอน โดยจัดเป็นช่วงต้นของภาค 2 และให้จัดตารางให้นักศึกษาเรียนเต็มวัน รวม 8 ครั้ง และวางลำดับประเด็นการเรียนรู้ และกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้แบบใหม่ให้กับนักศึกษาให้เรียนรู้ด้วยตนเอง และทำกระบวนการสะท้อนคิดให้มากขึ้น และจำกัดจำนวนนักศึกษาไม่ให้เกิน 60 คน

ปี 2567 สำหรับรายวิชา ACC 484 การบัญชีสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม เป็นการทำงานกลุ่มร่วมกันระหว่าง 2 คณะคือ คณะบัญชี และคณะเทคโนโลยีอาหาร โดยนักศึกษาคณะเทคโนโลยีอาหาร จะเป็นผู้ดำเนินการคิดสูตรและการผลิตสินค้า ส่วนนักศึกษาคณะบัญชีจะเป็นผู้ช่วยในการผลิตสินค้าและจำหน่ายสินค้า จนถึงการบันทึกบัญชี การคำนวณต้นทุนการผลิต และออกรายงานทางการเงิน ปัญหาคือ ชั่วโมงการเรียนการสอนของทั้งสองคณะไม่ตรงกัน บางกลุ่มที่นักศึกษาคณะบัญชีไม่สามารถไปช่วยงานในการผลิตสินค้า และการจัดจำหน่ายได้ แต่ในปี 2568 นักศึกษาคณะบัญชีได้จัดทำธุรกิจจำลองขึ้นเอง โดยเลือกสินค้าที่ผลิตได้ง่าย ไม่ยุ่งยาก ไม่ซ้ำซ้อนเกินไป ในการวางแผนการผลิตและการจัดจำหน่าย การบันทึกบัญชี การคำนวณต้นทุนการผลิต และออกรายงานทางการเงิน

4. การตรวจสอบและวัดผล

วิธีการวัดผลและประเมินผล

4.1 วิชา ACC 332 ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี มีวิธีการวัดผลและประเมินผลดังนี้ 1) การทดสอบความรู้จรรยาบรรณผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี ทัศนคติที่ดีต่อวิชาชีพบัญชี จรรยาบรรณผู้ประกอบการ ข้อกำหนดและเงื่อนไขทางกฎหมาย ความรู้ความสามารถทางวิชาชีพบัญชี และภาษีอากร เครื่องมือการวัดผล: ข้อสอบ และตรวจวัดผลโดยการให้คะแนนตามเฉลยข้อสอบ 2) การประเมินคุณภาพรายงานสรุปประเด็นการสะท้อนคิด เครื่องมือ: แบบประเมินคุณภาพแบบ Rubric score 3) คุณภาพของแผนและการนำเสนอแผนธุรกิจสำนักงานบัญชี เครื่องมือ: แบบประเมินคุณภาพแบบ Rubric Score 4) ประเมินผลงานของกลุ่ม เครื่องมือ: แบบประเมินคุณภาพแบบ Rubric Score

4.2 วิชา ACC 484 การบัญชีสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม มีวิธีการวัดผลและประเมินผล ดังนี้ 1) ความร่วมมือการเรียนการสอนความรับผิดชอบและจรรยาบรรณวิชาชีพ เครื่องมือ: แบบประเมินคุณภาพแบบ Rubric Score 2) การทดสอบย่อย TFRS For NPAEs เครื่องมือการวัดผล: ข้อสอบ และตรวจวัดผลโดยการให้คะแนนตามเฉลยข้อสอบ 3) การนำเสนอต้นทุนผลิตภัณฑ์ เครื่องมือ: แบบประเมินคุณภาพแบบ Rubric Score 4) การนำเสนอการวางแผนการผลิตและการจำหน่าย เครื่องมือ: แบบประเมินคุณภาพแบบ Rubric Score 5) การทดสอบโปรแกรม Odoo เครื่องมือการวัดผล: ข้อสอบ และตรวจวัดผลโดยการให้คะแนนตามเฉลยข้อสอบ 6) การอบรม E-Learning ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เครื่องมือ: เกียรติบัตรผ่านการอบรมจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า 7) การนำเสนอการทำธุรกิจ SME แบบประเมินคุณภาพแบบ Rubric Score

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น (Results / Expected Outcomes) แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ดังนี้

ผลลัพธ์ต่อตัวนักศึกษา (Learner Outcomes)

1.1 มีความพร้อมทำงานทันที นักศึกษามองเห็นภาพธุรกิจและกิจกรรมที่เป็นตัวผลักให้เกิดรายการค้า สามารถใช้งานโปรแกรม Odoo ERP ได้จริง ซึ่งเป็นที่ต้องการสูงในตลาดแรงงาน SME ปัจจุบัน ความสามารถในการเรียนรู้ที่จะเรียนรู้มีมากขึ้น

1.2 ความฉลาดทางดิจิทัล (Digital Intelligence): นักศึกษามีทักษะในการใช้ AI เป็นผู้ช่วยอัจฉริยะ (Co-pilot) ในการวิเคราะห์ข้อมูลและแก้ปัญหาทางธุรกิจ ไม่ใช่แค่ผู้ป้อนข้อมูล (Data Entry) อีกต่อไป

1.3 ความเข้าใจธุรกิจแบบองค์รวม (Business Acumen): นักศึกษาเข้าใจความเชื่อมโยงของระบบเอกสาร ตั้งแต่การจัดซื้อ การผลิต จนถึงการขายและการเงิน ผ่านการจำลองธุรกิจจริง ทำให้สามารถวิเคราะห์งบการเงินได้อย่างมีเหตุผล

1.4 หลักฐานรับรองความสามารถ (Professional Portfolio): นักศึกษาได้รับเกียรติบัตรรับรองจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) และบริษัทเอกชน (บริษัท เบสิคโซลูชั่น จำกัด) เพื่อใช้ประกอบการสมัครงาน

1.5 นักศึกษา มีแหล่งฝึกงานในวิชาสหกิจศึกษา เมื่อขึ้นปี 4

ผลลัพธ์ต่อกระบวนการจัดการเรียนรู้ (Instructional Outcomes) เกิดนวัตกรรมการสอนและการจัดการความรู้ (KM)

2.1 คู่มือและองค์ความรู้ (Knowledge Assets): เกิดคลังความรู้ใหม่ (KM) ที่รวบรวมจากปัญหาหน้างานจริง ได้แก่:

FAQ การแก้ปัญหา Odoo ฉบับนักศึกษา
รวมฮิต AI Prompts สำหรับนักบัญชีบริหาร
Case Study ธุรกิจจำลองต้นแบบ
การสรุปความรู้จากการสะท้อนคิดการจัดตั้งสำนักงานบัญชี และแนวทางการพัฒนาสำนักงานบัญชีคุณภาพ เส้นทางสู่สำนักงานบัญชีสีขาวของสภาวิชาชีพบัญชี
การพัฒนาตนเองให้เป็นผู้ทำบัญชี ตามประกาศข้อบังคับใหม่ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

2.2 รูปแบบการสอนต้นแบบ (Pedagogical Model): ได้โมเดลการสอนบัญชีสมัยใหม่ (Accounting Education Sandbox) ที่บูรณาการ TFRS For NPAEs + Odoo + AI + Simulation เข้าด้วยกัน การเรียนจากประสบการณ์ที่มีมาก่อน (Pre-experience Learning) การเรียนรู้ผ่านกิจกรรมธุรกิจจำลองและสวมบทบาทสมมติ ซึ่งสามารถนำไปขยายผลใช้กับรายวิชาอื่นหรือสาขาอื่นได้

2.3 บรรยากาศการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning Environment): เปลี่ยนห้องเรียนจากการนั่งฟังบรรยาย เป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Co-working Space) ที่ทุกคนมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหา

การเรียนรู้จากประสบการณ์และเหตุการณ์ประทับใจ

ผลลัพธ์ต่อสถาบันและสังคม (Institutional & Social Impact) สร้างเครือข่ายและความเชื่อมั่น

สร้างเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการที่เข้มแข็ง (Strong Partnership): เกิดความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยกับภาคเอกชน (บริษัท เบสิคโซลูชั่น จำกัด) สำนักงานบัญชีคุณภาพต้นแบบ และองค์กรวิชาชีพบัญชี ในการร่วมพัฒนาคุณภาพบัณฑิตให้ตรงตามความต้องการตลาด

ตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPIs) ที่เป็นรูปธรรม

ACC 484 การบัญชีสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม

เชิงปริมาณ:
- นักศึกษา 100% (40 คน) ผ่านการอบรมและได้รับเกียรติบัตรจาก DBD และ Basic Solution
- มี “บริษัทจำลอง” ที่สามารถปิดงบการเงินในระบบ Odoo ได้ถูกต้องครบถ้วน จำนวน 6 บริษัท
- มีคลังความรู้ (KM Assets) ที่เผยแพร่ได้ ไม่น้อยกว่า 10 รายการ
เชิงคุณภาพ:
- คะแนนประเมินความพึงพอใจของนักศึกษาต่อรูปแบบการสอน อยู่ในระดับ “ดี” ขึ้นไป
- นักศึกษาสามารถอธิบายที่มาของตัวเลขและวิเคราะห์ผลประกอบการได้อย่างมีเหตุผลในการนำเสนอ (Pitching)

การเขียนผลลัพธ์ในลักษณะนี้จะแสดงให้เห็นว่า การเปลี่ยนแปลงวิธีการสอนในวิชา ACC 484 การบัญชีสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ไม่เพียงแต่ทำให้นักศึกษาได้ผลการเรียนที่ดี แต่ยังเป็นการ “สร้างคน สร้างงาน และสร้างนวัตกรรม” อย่างแท้จริง

ACC 332 ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี

เชิงคุณภาพ คือ การบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้

1) สามารถระบุและอธิบายความสำคัญของสิ่งต่อไปนี้ได้ ในฐานะผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี ได้แก่ จรรยาบรรณผู้ประกอบวิชาการชีพบัญชี จรรยาบรรณผู้ประกอบการธุรกิจ มาตรฐานทางวิชาชีพ กฎหมาย และระเบียบข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งผู้มีส่วนได้เสียกับสำนักงานบัญชี

2) สามารถอธิบายกระบวนการธุรกิจของสำนักงานบัญชีทั้งต้นน้ำและปลายน้ำ

3) สามารถวางแผน จัดทำ และนำเสนอแผนธุรกิจสำนักงานบัญชี

4) สามารถแสดงออกถึงพฤติกรรมทางจริยธรรม ทำงานร่วมกับผู้อื่น และการใช้เทคโนโลยีในการสื่อสาร

5) สามารถวิเคราะห์และเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับ

-การสร้างคุณค่าทางวิชาชีพบัญชี และการปรับตัวของผู้ให้บริการสำนักงานบัญชีในยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว

-การเจรจาต่อรองกับผู้ใช้บริการในการให้บริการต่างๆ เช่น การส่งงบการเงินให้กับผู้มีส่วนได้เสียกับธุรกิจ เป็นต้น

-การบริหารจัดการต้นทุนการดำเนินงานสำนักงานบัญชี

-การวิเคราะห์ความเหมาะสมของการใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางการบัญชี

-การจัดทำและวิเคราะห์งบการเงินให้กับลูกค้า

-การให้คำปรึกษาแก่ลูกค้า

การเปรียบเทียบผลลัพธ์กับเป้าหมายและตัวชี้วัดความสำเร็จ

การเปรียบเทียบผลลัพธ์กับเป้าหมายและตัวชี้วัดความสำเร็จ เป็นขั้นตอนสุดท้ายของวงจร Check ในระบบ PDCA เพื่อประเมินว่าการจัดการเรียนการสอนวิชาประสบความสำเร็จมากน้อยเพียงใด และมีจุดไหนที่ต้องปรับปรุง ต่อไปนี้เป็นตารางเปรียบเทียบสำหรับการสรุปผลการดำเนินงานการสอนเมื่อสิ้นสุดภาคการศึกษา

ตารางสรุปผลการเปรียบเทียบผลลัพธ์และเป้าหมาย

วิชา ACC484 วัดจากตัวเลขที่จับต้องได้

ด้านปริมาณ (Quantitative Indicators)

ตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPIs)	เป้าหมาย (Target)	ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง (Actual Results)	สถานะ (Status)	การวิเคราะห์ผล (Gap Analysis)
1. การผ่านเกณฑ์ DBD E-Learning	100% (40 คน)	95% (38 คน)	ไม่บรรลุ	มีนักศึกษา 2 คนส่งงานล่าช้าเนื่องจากปัญหาระบบล็อกอินของกรม DBD
2. ความสามารถในการปิดงบใน Odoo	80% ของกลุ่ม (8 กลุ่ม)	100% (10 กลุ่ม)	บรรลุ	การใช้ระบบ Buddy ช่วยสอน ทำให้กลุ่มที่อ่อนสามารถทำตามเพื่อนได้ทัน
3. การสอบผ่านใบรับรอง Odoo (จาก บ.เบสิคโซลูชั่น)	80% ของนักศึกษา	85% (34 คน)	บรรลุ	นักศึกษาส่วนใหญ่ทำได้ดีในภาคปฏิบัติ แต่บางส่วนยังสับสนเรื่องการตั้งค่า Tax
4. จำนวนองค์ความรู้ (KM Assets) ที่ได้	10 เรื่อง	35 เรื่อง	บรรลุ	นักศึกษาเจอปัญหา Error หลากหลายและช่วยกันบันทึกวิธีแก้ไว้ใน Open Chat อย่างละเอียด

ด้านคุณภาพ (Qualitative Indicators)

ตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPIs)	เป้าหมาย (Target)	ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง (Actual Results)	สถานะ (Status)	การวิเคราะห์ผลลัพธ์การเรียนรู้
1. ทักษะการใช้ AI วิเคราะห์ธุรกิจ	นศ. ใช้ AI วางแผนและตรวจสอบความถูกต้องได้	ระดับปานกลาง	บรรลุ	นศ. ใช้ AI หาข้อมูลได้เก่ง แต่ยังขาดการ “ตรวจสอบ” (Validate) ความถูกต้องของข้อมูลบัญชีที่ AI ตอบมา ต้องเน้นย้ำเทอมหน้า
2. ความถูกต้องตามมาตรฐาน NPAEs	งบการเงินถูกต้องตามมาตรฐาน ไม่มีข้อผิดพลาดร้ายแรง	ระดับดี	บรรลุ	การทำ Simulation ซ้ำๆ ช่วยให้นศ. จำหมวดบัญชีได้แม่นยำกว่าการท่องจำ
3. ทัศนคติต่อวิชาชีพ (Mindset)	นศ. มองเห็นภาพรวมธุรกิจมากกว่าแค่การลง เดบิต/เครดิต	ระดับดีมาก	บรรลุ	จากการสัมภาษณ์ นศ. รู้สึกสนุกเหมือนเป็นเจ้าของกิจการ และเข้าใจว่าทำไมบัญชีถึงสำคัญต่อการตัดสินใจ
4. การนำเสนองาน (Pitching)	สามารถอธิบายที่มาของตัวเลขในงบการเงินได้	ระดับดี	บรรลุ	บางกลุ่มยังตื่นเต้นและตอบคำถามเชิงลึกไม่คล่อง แต่ภาพรวมทำ Dashboard สรุปข้อมูลได้สวยงาม

วิชา ACC332 ใช้การสังเกต และการประเมินด้วย Rubric scoring

ตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPIs)	เป้าหมาย (Target)	ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง (Actual Results)	สถานะ (Status)	การวิเคราะห์ผลลัพธ์การเรียนรู้
1. สามารถระบุและอธิบายความสำคัญของสิ่งต่อไปนี้ได้ ในฐานะผู้ประกอบการสำนักงานบัญชี ได้แก่ จรรยาบรรณผู้ประกอบวิชาการชีพบัญชี จรรยาบรรณผู้ประกอบการธุรกิจ มาตรฐานทางวิชาชีพ กฎหมาย และระเบียบข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งผู้มีส่วนได้เสียกับสำนักงานบัญชี	นักศึกษารายงานสำนักงานบัญชีในฝันที่สะท้อนคิดถึงสิ่งที่ควรจะเป็นและการพัมนาตนเองให้เป็นผู้ประกอบการสำนักงานบัญชีคุณภาพ	ระดับดี	บรรลุ	นักศึกษามีทัศนคติที่ดีต่อวิชาชีพบัญชี และตระหนักถึงการเรียนรู้ตลอดชีวิต
2. สามารถอธิบายกระบวนการธุรกิจของสำนักงานบัญชีทั้งต้นน้ำและปลายน้ำ	นักศึกษาสามารถสะท้อนคิด และแสดงความเห็นต่อความท้าทาย โอกาส จุดแข็ง และจุดที่ควรพัฒนาในการประกอบธุรกิจสำนักงานบัญขีได้ตรงประเด็น	ระดับดี	บรรลุ	นักศึกษาแสดงออกถึงความร่วมมือในกลุ่ม ทำงานด้วยกัน และนำเสนอด้วยกัน
3. สามารถวางแผน จัดทำ และนำเสนอแผนธุรกิจสำนักงานบัญชี	นศ. มองเห็นภาพรวมธุรกิจบริการสำนักงานบัญชี และสามารถวางแผนธุรกิจสำนักงานบัญชีได้ตามคู่มือ	ระดับดีมาก	บรรลุ	นักศึกษายังขาดการใช้ข้อมูลสถิติที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนแต่โดยรวมทำได้เกินเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด
4. สามารถแสดงออกถึงพฤติกรรมทางจริยธรรม ทำงานร่วมกับผู้อื่น และการใช้เทคโนโลยีในการสื่อสาร	สามารถวางแผนและนำเสนอแผนธุรกิจได้ตามกำหนด อย่างมีคุณภาพตามเกณฑ์มาตรฐาน	ระดับดีมาก	บรรลุ	การแสดงออกของนักศึกษาสะท้อนถึงการทำงานอย่างเป็นระบบและซักซ้อมเป็นอย่างดี
5.สามารถวิเคราะห์และเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับ -การสร้างคุณค่าทางวิชาชีพบัญชี และการปรับตัวของผู้ให้บริการสำนักงานบัญชีในยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว -การเจรจาต่อรองกับผู้ใช้บริการในการให้บริการต่างๆ เช่น การส่งงบการเงินให้กับผู้มีส่วนได้เสียกับธุรกิจ เป็นต้น -การบริหารจัดการต้นทุนการดำเนินงานสำนักงานบัญชี -การวิเคราะห์ความเหมาะสมของการใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางการบัญชี -การจัดทำและวิเคราะห์งบการเงินให้กับลูกค้า -การให้คำปรึกษาแก่ลูกค้า	– การแสดงบทบาทสมมติ สะท้อนถึงทัศนคติที่ดีและการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง – การแสดงบทบาทสมมติ สะท้อนถึงทักษะการเจรจาต่อรองกับลูกค้าได้ – การแสดงบทบาทสมมติ สะท้อนถึงทักษะการการบริหารจัดการสำนักงานบัญชีได้ – บทวิเคราะห์กรณีศึกษา ต้องแสดงถึงประเด็นการพิจารณาหลัก ๆ อย่างน้อย 3 ประเด็น บทวิเคราะห์กรณีศึกษา ต้องแสดงถึงประเด็นการวิเคราะห์กิจการ ที่กำลังเป็นปัญหาอย่างน้อย 3 ประเด็น และมีข้อเสนอการแก้ไขปัญหาได้อย่างสร้างสรรค์ – การแสดงบทบาทสมมติ สะท้อนถึงความสามารถให้คำปรึกษาทางธุรกิจได้ถูกต้องตามที่ควร	ระดับดี ระดับดี ระดับดี ระดับดี ระดับดี ระดับดี ระดับดี ระดับดี	บรรลุ บรรลุ บรรลุ บรรลุ บรรลุ บรรลุ บรรลุ บรรลุ	นักศึกษายังจำเป็นที่จะได้รับการซักถามจากผู้ประกอบวิชาชีพ เพื่อกระตุ้นให้คิดในสิ่งที่นักศึกษายังคิดไปไม่ถึง ซึ่งเมื่อมีการป้อนคำถามไปเพิ่มเติม นักศึกษาได้แสดงถึงความสามารถในการรับรู้ประเด็นต่างๆ ในการแก้ไขปัญหามากขึ้น หลังจากจบการวิเคราะห์กรณีศึกษา แต่ละครั้ง นักศึกษาได้สะท้อนคิดถึงความรู้ และองค์ความรู้ที่จำเป็นของการเป็นผู้ประกอบการสำนักงานบัญชีในการแก้ไขปัญหาที่ต้องเผชิญในการบริการทางวิชาชีพ

การวิเคราะห์ภาพรวม (Executive Summary)

ผลการวิเคราะห์กลยุทธ์การสอนที่มุ่งเน้นการสนับสนุนการเรียนรู้ ในวิชา ACC332 และวิชา ACC484 หลักสูตรบัญชีบัณฑิต ชี้ให้เห็นว่า กลยุทธ์นี้สามารถส่งเสริมให้นักศึกษาบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้รายวิชาตามที่กำหนดไว้ใน TQF3 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยทีมสอนได้พิจารณาจัดกระบวนการเรียนรู้ที่ออกแบบมาเพื่อให้นักศึกษาได้อยู่กับปัญหาในสถานการณ์แวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ ซึ่งทีมสอนมีประสบการณ์ทางวิชาชีพมากพอสมควร และได้ร่วมกันสอนกับอาจารย์ผู้รับผิดชอบรายวิชา ต่อไปนี้จะกล่าวถึงจุดแข็ง และจุดที่ควรปรับปรุงต่อไปสำหรับการสอนที่มุ่งเน้นการสนับสนุนการเรียนรู้

จุดแข็ง (Strengths)

Promoting Learning ได้ผลจริง: การเรียนผ่าน Odoo และ Simulation ช่วยให้นักศึกษาเข้าใจ Flow เอกสารได้ดีกว่าการบรรยายแบบเดิมอย่างเห็นได้ชัด (สะท้อนจากผลสอบปฏิบัติที่ผ่านเกณฑ์สูง)
KM ในหมู่นักศึกษา: วัฒนธรรมการแชร์ความรู้ (Knowledge Sharing) เกิดขึ้นจริง นักศึกษาช่วยเหลือกันแก้ Bug ในโปรแกรม ทำให้ลดภาระอาจารย์ผู้สอนไปได้มาก
การทำRole Play: ช่วยให้นักศึกษามีทักษะการคิดอย่างเป็นระบบ ก่อนที่จะแสดงออกทางความคิดด้วยการพูดหรืออากับกริยาที่สังเกตได้ การตอบโต้ตอบกับทีมสอน ทำให้นักศึกษามีทักษะการคิดอย่างรอบคอบมากขึ้น
การทำ Pre- Experience Learning: ช่วยสร้างแรงบันดาลใจ และทำให้นักศึกษาได้ใช้การสังเกต การฟัง และการคิดตาม จากประสบการณ์ของผู้ที่ประสบความสำเร็จมาก่อน ในการสรุปความรู้

จุดที่ควรปรับปรุง (Areas for Improvement)

AI Validation: การกำกับดูแลนักศึกษาในการใช้ AI อย่างถูกต้องและเหมาะสม
จะต้องมีการชี้แจงให้นักศึกษาทราบถึงรูปการจัดการเรียนการสอนก่อนที่นักศึกษาจะลงทะเบียน เนื่องจากกลยุทธ์การสอนนี้มีความแตกต่างกันจากรูปแบบที่นักศึกษาเคยเรียนมาในวิชาอื่น
เครื่องมือ อุปกรณ์ สถานที่ ในกระบวนการเรียนรู้ มีข้อจำกัดมาก อาจจะต้องทำห้องปฏิบัติการการพัฒนาการเรียนรู้แบบใหม่

ข้อเสนอแนะเพื่อการปรับปรุง

เพื่อยกระดับผลลัพธ์ในภาคการศึกษาถัดไป ควรดำเนินการดังนี้:

เพิ่ม Session “จับผิด AI”: ออกแบบกิจกรรมให้นักศึกษาตรวจสอบคำตอบที่ผิดของ AI เพื่อฝึกทักษะ Critical Thinking
เตรียมแผนสำรองด้านเทคนิค: ประสานงานศูนย์คอมพิวเตอร์เพื่อแยกวง LAN หรือเตรียม Server สำรองเฉพาะกิจ เพื่อให้การใช้โปรแกรมสำเร็จรูปในการทำบัญชีและรายงานทางการเงิน เป็นไปด้วยความราบรื่น
ยกระดับโจทย์ปัญหาในการสร้างสถานการณ์เสมือนจริง (Simulation) ให้มีความซับซ้อนมากขึ้น
เตรียมสถานที่ อุปกรณ์ ห้องประชุมสำนักงานบัญชี ให้คล้ายจริง เพื่อให้เกิดบรรยากาศเสมือนจริงของสถานประกอบการสำนักงานบัญชี

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้แนวปฏิบัตินี้ประสบความสำเร็จ

ปัจจัยสนับสนุนที่ทำให้การจัดการเรียนรู้ที่มุ่งเน้นการส่งเสริมการเรียนรู้ในวิชา ACC332, ACC484 ส่งผลให้นักศึกษาบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้รายวิชา มีดังนี้

ความร่วมมือที่ไร้รอยต่อระหว่างทีมผู้สอน ซึ่งประกอบด้วย อาจารย์ กับ ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี การทำงานที่มีแลกเปลี่ยนประสบการณ์ทางด้านวิชาการกับวิชาชีพบัญชี และหาข้อตกลงกันที่เป็นไปได้มากที่สุดในการสอน
ความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานทั้งด้านกายภาพและเทคโนโลยี เนื่องจากทั้งสองวิชาต้องพึ่งพาห้องเรียนหรือ Space ในการทำงานร่วมกัน เทคโนโลยีดิจิทัล ความเสถียรและความพอเพียง และพร้อมใช้ เป็นเรื่องสำคัญ
ความสมจริงของสถานการณ์จำลอง ที่จะเป็นแรงผลักผู้เรียนให้เกิดการใช้กระบวนการเรียนรู้ ซึ่งเป็นหัวใจของ Active Learning ควบคู่ไปกับการทำให้เกิดความสนุกและความท้าทายในการเรียน
การสร้างวัฒนธรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชั้นเรียน หมายถึง การให้มีการสะท้อนคิด การสนทนากลุ่มเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์การเรียนรู้ที่เกิดขึ้นกับตนเอง จะทำให้นักศึกษาเปิดใจและระบุได้ว่าตนเองรู้อะไร ไม่รู้อะไร และอยากรู้อะไรหรือทำอะไรต่อไป

5. การปรับปรุงและพัฒนา

การออกแบบกระบวนวิชาของทั้งสองวิชา ที่ทำในปีการศึกษา 2568 เป็นนวัตกรรมที่ผนวกรวมระหว่างการกิจกรรมการเรียนรู้แบบ classic คือ การเรียนรู้จากปัญหาจำลองเหตุการณ์จริงและการแก้ไขปัญหา กับกิจกรรมการเรียนรู้จากประสบการณ์ที่มีมาก่อน แบบ Pre-experience ซึ่งเป็นบรรยากาศการเรียนรู้ที่ได้ผล คือทำให้นักศึกษาแสดงออกถึงพฤติกรรมการใฝ่รู้ กระตือรืนร้น ความร่วมมือในการทำงานร่วมกัน และที่สำคัญเรียนอย่างสนุกไม่น่าเบื่อ ในอนาคต หลักสูตรอาจจะปรับรูปแบบการจัดการเรียนการสอนแบบ Module สำหรับรายวิชาทั้งสองซึ่งอยู่ในกลุ่มวิชาชีพเลือก ที่สามารถผนวกรวมได้ ผ่านโครงการสำนักงานบัญชีภายในมหาวิทยาลัย และอาศัยความร่วมมือของชมรมสำนักงานบัญชี จังหวัดปทุมธานี โดยให้นักศึกษาจัดตั้งกลุ่มบริการรับทำบัญชีธุรกิจให้กับลูกค้า โดยมีผู้ทำบัญชีจากชมรมฯ เป็นโค้ช นักศึกษาจะเรียนรู้การให้บริการสำนักงานบัญชี พร้อมกับการทำบัญชีของธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อย

6. ข้อมูลประกอบ

6.1 Link: คลิปการถ่ายทอดความรู้ด้านภาษีอากร ที่ผู้ประกอบการสำนักงานบัญชีต้องรู้ ของนักศึกษา

https://www.tiktok.com/@bungkai00/video/7607181619799149832?_r=1&_t=ZS-93xSvTXbuNO

คลิปการเข้าศึกษาดูงาน และรับฟังการถ่ายทอดประสบการณ์หัวข้อ การประกอบธุรกิจสำนักงานบัญชี โดยผู้ประกอบการสำนักงานบัญชีคุณภาพ

https://drive.google.com/drive/folders/1yxbGdsInHRw4xpEarzKbjz8ICfasn_12?usp=sharing

คลิปการนำเสนอแผนธุรกิจ

https://staccount800-my.sharepoint.com/:f:/g/personal/teeraponkhunrid_staccount800_onmicrosoft_com/IgAI7eak0ArcTJb_dg3xK4P5AeoAyANVO8gGioLcuhbE__c?e=cr2axi

คลิปบรรยากาศการเปิดทำการขายสินค้า

https://drive.google.com/drive/folders/1Ez4VL8UFpZJVunmZxDyPvJ1SjtIA_6Lz?usp=sharing

RQF3 https://academic.rsu.ac.th/tqf/index2.php

6.2 รูปภาพ

https://drive.google.com/drive/folders/1Y5j8QJt2y083gHCSCT_SzWygn78IABWB?usp=drive_link

รางวัลดีเด่น ปีการศึกษา 2568