รางวัลชมเชย ปีการศึกษา 2568
ยุทธศาสตร์ที่ 4 : KR ไม่ระบุ
ประสบการณ์-ความรู้ การใช้บริการแพทย์แผนจีนและการดูแลสุขภาพตามวิถีชีวิตของนักศึกษาจีน
ผู้จัดทำโครงการ
Mr.Zhixiong Zeng และ นางสาวณัฐพร แก้วภักดี
วิทยาลัยนานาชาติจีน
นางสาว ณัฐกฤตา เสรีทวีกุล
วิทยาลัยแพทย์แผนตะวันออก (แพทย์แผนจีน)
1. บริบทและความสำคัญ
เนื่องด้วยนักศึกษาจีนต้องเดินทางจากประเทศบ้านเกิดเพื่อมาศึกษาต่อ ณ มหาวิทยาลัยรังสิต เมื่อเกิดอาการเจ็บป่วยมักมีความกังวลด้านการรักษาพยาบาล เนื่องจากระบบการแพทย์ที่คุ้นเคยคือแพทย์แผนจีน ขณะที่ในประเทศไทย นักศึกษาบางส่วนยังขาดความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสถานพยาบาลหรือคลินิกแพทย์แผนจีนที่สามารถเข้ารับบริการได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้เกิดความไม่มั่นใจในการดูแลสุขภาพตนเองระหว่างการศึกษา
นอกจากนี้ ยังพบว่านักศึกษาจีนมีความรู้และประสบการณ์ด้านแพทย์แผนจีนในระดับที่แตกต่างกัน แต่ยังขาดพื้นที่ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และสื่อสารแนวคิดกับเพื่อนนักศึกษาไทย ซึ่งถือเป็นโอกาสสำคัญในการสร้างความเข้าใจข้ามวัฒนธรรมและเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างนักศึกษาทั้งสองกลุ่ม
แนวปฏิบัตินี้จัดทำขึ้นเพื่อเป้าหมายอะไร (เช่น เพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน เพิ่มความพึงพอใจ)
เพื่อเปิดโอกาสให้นักศึกษาจีนได้ถ่ายทอดความรู้และมุมมองเกี่ยวกับแพทย์แผนจีน เสริมสร้างความรู้ด้านสุขภาพที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของตนเอง พร้อมทั้งช่วยให้นักศึกษาสามารถเข้าถึงแหล่งบริการทางการแพทย์ที่เหมาะสมได้อย่างมั่นใจ ลดความกังวลเมื่อเจ็บป่วย และส่งเสริมการสร้างปฏิสัมพันธ์อันดีระหว่างนักศึกษาจีนและนักศึกษาไทย อันจะนำไปสู่สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน
ความรู้ที่สำคัญที่นำมาใช้
- ความรู้แบบชัดแจ้ง (Explicit Knowledge)
- ความรู้จากคลังความรู้ของเว็บไซต์ระบบการจัดการความรู้
- (http://lc.rsu.ac.th/km/Knowledgebase และ https://rkms.rsu.ac.th/)
ระบุแนวปฏิบัติที่ดีที่นำมาใช้
- อื่น ๆ (โปรดระบุ) ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับแพทย์แผนจีน เช่น หลักการรักษา การดูแลสุขภาพเบื้องต้น สมุนไพร และการแพทย์ทางเลือก
- ความรู้ที่ฝังลึกอยู่ในตัวคน (Tacit Knowledge)
- เจ้าของความรู้/สังกัด ประสบการณ์การใช้บริการแพทย์แผนจีนและการดูแลสุขภาพตามวิถีชีวิตของนักศึกษาจีน
รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับความรู้ที่นำมาใช้
การบูรณาการความรู้ทั้งสองประเภทช่วยเสริมสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง ลดความกังวลของนักศึกษาจีนเมื่อเจ็บป่วย ส่งเสริมการพึ่งพาตนเองด้านสุขภาพ และสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดีระหว่างนักศึกษาต่างวัฒนธรรม อันนำไปสู่การพัฒนาสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่เหมาะสมและเอื้อต่อการใช้ชีวิตของนักศึกษานานาชาติในมหาวิทยาลัย.
2. การวางแผน
ตัวชี้วัดความสำเร็จในการดำเนินงาน
- ยุทธศาสตร์ที่ 4 เสริมสร้างและพัฒนาความเป็นสากล (Internationalization) ตามแผนยุทธศาสตร์การพัฒนามหาวิทยาลัยรังสิต พ.ศ. 2565 – 2569
- อื่นๆ โปรดระบุ Academic Integration
รายละเอียดตัวชี้วัด
เพื่อส่งเสริมการพัฒนาความเป็นสากลให้แก่นักศึกษาและบุคลากรของมหาวิทยาลัยรังสิต
ขั้นตอนการดำเนินงาน
- เตรียมความพร้อมและชี้แจงวัตถุประสงค์
ชี้แจงวัตถุประสงค์ของกิจกรรมให้แก่นักศึกษาจีนและนักศึกษาไทย เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนความรู้ด้านแพทย์แผนจีน และการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างนักศึกษาทั้งสองกลุ่ม - จัดกิจกรรมสร้างความคุ้นเคย (Ice Breaking)
นำนักศึกษาจีนและนักศึกษาไทยมาทำความรู้จักกันผ่านกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ เพื่อสร้างบรรยากาศที่เป็นกันเอง ลดความเกร็ง และส่งเสริมการสื่อสารระหว่างวัฒนธรรม - แบ่งกลุ่มและมอบหมายหน้าที่
แบ่งนักศึกษาออกเป็นกลุ่มย่อย โดยให้มีทั้งนักศึกษาจีนและนักศึกษาไทยอยู่ร่วมกันในแต่ละกลุ่ม พร้อมมอบหมายบทบาทหน้าที่ เช่น- ผู้สัมภาษณ์/ซักถามข้อมูล
- ผู้ให้ข้อมูลและแบ่งปันประสบการณ์ (นักศึกษาจีน)
- ผู้บันทึกข้อมูล
- ผู้นำเสนอผลการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
- แลกเปลี่ยนเรียนรู้และเก็บข้อมูล
ให้นักศึกษาไทยสอบถามนักศึกษาจีนเกี่ยวกับความรู้และประสบการณ์ด้านแพทย์แผนจีน เช่น การรักษาเบื้องต้น สมุนไพร การดูแลสุขภาพตามวิถีจีน รวมถึงประสบการณ์การเข้ารับบริการทางการแพทย์
นักศึกษาจีนถ่ายทอดข้อมูล ความรู้ และประสบการณ์ที่ตนมี เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันภายในกลุ่ม - สรุปและนำเสนอผลการเรียนรู้
แต่ละกลุ่มสรุปประเด็นความรู้ที่ได้รับและนำเสนอเป็นรูปแบบวิดิโอสัมภาษณ์ เพื่อให้ทุกกลุ่มได้รับข้อมูลอย่างทั่วถึง และเปิดโอกาสให้ซักถามเพิ่มเติม - สะท้อนผลและประเมินกิจกรรม
เปิดโอกาสให้นักศึกษาร่วมสะท้อนความคิดเห็น สิ่งที่ได้เรียนรู้ และประโยชน์ที่ได้รับจากกิจกรรม เพื่อนำข้อมูลไปปรับปรุงและพัฒนาการดำเนินกิจกรรมในครั้งต่อไป
ทรัพยากรที่ใช้ (งบประมาณ อุปกรณ์ เครื่องมือ)
-อุปกรณ์มือถือหรือไอแพด
3. การลงมือปฏิบัติ
สรุปสิ่งที่ได้ลงมือปฏิบัติจริงในแต่ละขั้นตอน
- เตรียมความพร้อมและชี้แจงวัตถุประสงค์
ชี้แจงวัตถุประสงค์ของกิจกรรมให้แก่นักศึกษาจีนและนักศึกษาไทย เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนความรู้ด้านแพทย์แผนจีน - แบ่งกลุ่มและมอบหมายหน้าที่
แบ่งนักศึกษาออกเป็นกลุ่มย่อย โดยให้มีทั้งนักศึกษาจีนและนักศึกษาไทยอยู่ร่วมกันในแต่ละกลุ่ม พร้อมมอบหมายบทบาทหน้าที่ - แลกเปลี่ยนเรียนรู้และเก็บข้อมูล
ให้นักศึกษาไทยสอบถามนักศึกษาจีนเกี่ยวกับความรู้และประสบการณ์ด้านแพทย์แผนจีน เช่น การรักษาเบื้องต้น สมุนไพร การดูแลสุขภาพตามวิถีจีน รวมถึงประสบการณ์การเข้ารับบริการทางการแพทย์
นักศึกษาจีนถ่ายทอดข้อมูล ความรู้ และประสบการณ์ที่ตนมี เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันภายในกลุ่ม - สรุปและนำเสนอผลการเรียนรู้
แต่ละกลุ่มสรุปประเด็นความรู้ที่ได้รับและนำเสนอเป็นรูปแบบวิดิโอสัมภาษณ์
ปัญหาและอุปสรรคที่พบระหว่างทาง รวมถึงแนวทางในการแก้ไข
-ปัญหาสำคัญที่พบระหว่างการดำเนินกิจกรรม คือ เรื่องภาษาในการสื่อสาร เนื่องจากนักศึกษาจีนที่เดินทางเข้ามาศึกษาในประเทศไทยส่วนใหญ่อยู่ในชั้นปีที่ 1 จึงยังไม่สามารถใช้ภาษาไทยได้คล่องแคล่ว ขณะเดียวกันนักศึกษาไทยที่เข้าร่วมกิจกรรมก็เพิ่งเริ่มเรียนภาษาจีน ทำให้การสื่อสารระหว่างกันอาจเกิดความติดขัด ไม่เข้าใจตรงกัน หรือใช้เวลามากในการอธิบายข้อมูล ส่งผลให้การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในช่วงแรกเป็นไปอย่างค่อนข้างจำกัด
-เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว ได้ดำเนินการส่งเสริมให้นักศึกษาทั้งสองกลุ่มมีโอกาสพูดคุยและทำกิจกรรมร่วมกันมากขึ้น โดยเน้นบรรยากาศที่เป็นกันเอง ไม่เคร่งเครียด เพื่อสร้างความมั่นใจในการสื่อสาร นอกจากนี้ ยังสนับสนุนการใช้เครื่องมือช่วยแปลภาษา เช่น แอปพลิเคชันแปลภาษา หรือการสื่อสารด้วยภาษากลาง (ภาษาอังกฤษ) และภาษากาย เพื่อช่วยให้การสื่อสารมีความเข้าใจตรงกันมากขึ้น
4. การตรวจสอบและวัดผล
วิธีการวัดผลและประเมินผล
-การประเมินผลการดำเนินกิจกรรมใช้วิธีการสังเกตพฤติกรรมการมีส่วนร่วมของนักศึกษา การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างนักศึกษาจีนและนักศึกษาไทย รวมถึงการสอบถามความพึงพอใจและข้อเสนอแนะหลังการเข้าร่วมกิจกรรม โดยพิจารณาจากระดับการมีส่วนร่วม ความเข้าใจเนื้อหา และความสามารถในการสื่อสารระหว่างกัน นอกจากนี้ยังมีการให้แต่ละกลุ่มนำเสนอผลการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อตรวจสอบความเข้าใจและการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้
ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
-นักศึกษาจีนสามารถถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ด้านแพทย์แผนจีนให้แก่นักศึกษาไทยได้อย่างเหมาะสม ขณะเดียวกันนักศึกษาไทยมีความเข้าใจเกี่ยวกับแพทย์แผนจีนและการดูแลสุขภาพในมุมมองวัฒนธรรมจีนมากขึ้น นักศึกษาทั้งสองกลุ่มมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีขึ้น กล้าแสดงออกและสื่อสารระหว่างกันมากขึ้น อีกทั้งนักศึกษาจีนมีความมั่นใจในการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ในประเทศไทย ลดความกังวลเมื่อเจ็บป่วย
การเปรียบเทียบผลลัพธ์กับเป้าหมายและตัวชี้วัดความสำเร็จ
-ผลการดำเนินงานเป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ โดยนักศึกษาสามารถแลกเปลี่ยนความรู้ด้านแพทย์แผนจีนได้จริง เกิดความเข้าใจข้ามวัฒนธรรม และมีความสัมพันธ์อันดีระหว่างนักศึกษาจีนและนักศึกษาไทย ตัวชี้วัดความสำเร็จ ได้แก่ ระดับการมีส่วนร่วมของนักศึกษา ความเข้าใจในเนื้อหา ความพึงพอใจต่อกิจกรรม และการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน ซึ่งพบว่ามีแนวโน้มอยู่ในระดับดี
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้แนวปฏิบัตินี้ประสบความสำเร็จ
-ความสำเร็จของแนวปฏิบัตินี้เกิดจากการออกแบบกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้นักศึกษาได้มีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ บรรยากาศการเรียนรู้ที่เป็นกันเองและเอื้อต่อการสื่อสารข้ามวัฒนธรรม การสนับสนุนจากอาจารย์และผู้ดูแลกิจกรรม รวมถึงการใช้เครื่องมือช่วยสื่อสารและการทำงานเป็นกลุ่มที่หลากหลาย ซึ่งช่วยให้นักศึกษาสามารถแลกเปลี่ยนความรู้และสร้างความสัมพันธ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้กิจกรรมบรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้
5. การปรับปรุงและพัฒนา
แนวทางการปรับปรุงเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดี
-ควรเตรียมคำศัพท์และสื่อช่วยแปลภาษาเพื่อแก้ไขอุปสรรคด้านการสื่อสาร ส่งเสริมให้นักศึกษาจีนและนักศึกษาไทยได้ทำกิจกรรมร่วมกันอย่างต่อเนื่องเพื่อสร้างความคุ้นเคยมากขึ้น รวมถึงจัดทำสื่อสรุปความรู้และข้อมูลที่เป็นประโยชน์ด้านแพทย์แผนจีนและสถานพยาบาล เพื่อให้นักศึกษาสามารถนำไปใช้ได้จริง และนำข้อเสนอแนะจากการประเมินผลไปปรับปรุงกิจกรรมในครั้งต่อไปให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
แนวทางในการขยายผลในวงกว้างหรือข้อเสนอแนะเพื่อให้กลายเป็นระเบียบปฏิบัติหรือมาตรฐานในการทำงาน
-ควรกำหนดให้มีการดำเนินกิจกรรมอย่างต่อเนื่องทุกปีการศึกษา
6. ข้อมูลประกอบ
- https://drive.google.com/file/d/1y-NQnk0Har5JdCDqUd_bBWdFbTyWoRiE/view?usp=drivesdk
- https://drive.google.com/file/d/1EraoelgvwDh98aqK1_jdGim3_AQB2S3H/view?usp=drivesdk
- https://drive.google.com/file/d/1f2LOOfFy9TesY3K7_zqB1jpZune8I-3v/view?usp=drivesdk
- https://drive.google.com/file/d/1-yOBrS_R-iN9iB-1RJTpNavbpKtq_MZM/view?usp=drivesdk
- https://drive.google.com/file/d/18aaNLaoHEa4L2DJj7znd_EzQ6-CkJ6k1/view?usp=drivesdk
- https://drive.google.com/file/d/1K-Do6Gaer465pLIzDqGRJhGdZ6Ep0a5f/view?usp=drivesdk
- https://drive.google.com/file/d/1vosKhX5RMFHOwV3CDHHPLwh0oEknFvae/view?usp=drivesdk
